Wilek Markiewicz
W kalejdoskopie, by zmienic wzorzec. obserwator porusza maly okragly ekran i przyjmuje trzy charakterystyki specyficzne dla kalejdoskopu:
1) Powierzchnia wzorca jest zawsze plaska, dwowymiarowa. Nie ma jednoczesnego “widmowego” trzeciego wymiaru, jak w hologramie.
2) Ograniczona liczba elementow tworzy rzadko powtarzajacy sie model. W tym natura idzie dalej, ilustrujac roznice miedzy ograniczonym a bezgranicznym swiatem. W naturze sa niepowtarzajace sie wzory jak platki sniegu, odcisk palca itd. Mozemy tylko spekulowac jak to sie staje; moze stale zmieniajace sie warunki naturalne (wilgoc, temperatura…) wywieraja wplyw. Powiedzenie ze trzepotanie skrzydel motyla moze zmienic stan pogody na innym kontynencie, poetycznie ilustruje wplyw naturalnego srodowiska.
3) Mozaika ukazujaca sie w kalejdoskopie jest utworzona ze sztywnych czastek. Wzorzec sie zmienia i daje wrazenie elastycznosci gdy kazda czastka pozostaje niezmieniona. Zmieniajacy sie wzorzec niezmiennych czastek – czy nie jest to uniwersalny model swiata?
Atomy sie rozrozniaja w zaleznosci od liczby elektronow, molekuly sie rozrozniaja w zaleznosci od atomow. Niezmieniajace sie czastki sa rdzeniem swiata. Niektore historie Sc.F.staraja sie “zbuntowac” przeciw tej stalosci elementarnej materii, stwarzajac swiaty gdzie na przyklad pies wpadajacy do wody zamienia sie w foke. To jest sen nieosiagalnej wolnosci. by nie byc wiezniem swego podstawowego przeznaczenia. Lecz w naszym realnym “sztywnym” swiecie mozemy dzialac i dokonac co nam odpowiada. Drobne koraliki, ziarnka piasku zebrane razem, daja praktycznie w dotyku poczucie prawie-ze jedwabistej delikatnosci. “Jakosc” staje sie sprawa proporcji, wiec rowoznaczna ilosci.
Jesli swiat materii jest oparty na elastycznej grze sztywnych czastek, jak mozemy to dostosowac do psychicznych procesow? Jaka bedzie “najdrobniejsza czastka” mentalnej operacji? W swiecie materialnym, elastycznosc oznacza polaczenie czastek, z pewna wlasna swoboda poruszania sie. Wiec drobne perly polaczone jako sznur lub siec, pozostaja razem i poruszaja sie razem jak tkanina. Najdrobniejsza czastka operacji mentalnych bedzie najdrobniejszym punktem kontaktu miedzy psychika i zewnetrznym swiatem. Najdrobniejszy kontakt moze byc zrodlem najmocniejszych wstrzasow, dac najjasniejszy obraz i stac sie kluczem do najglebszych przemian.